De bestelwagen is voor veel vakmensen veel meer dan alleen een vervoermiddel. Het is een mobiele werkplaats, opslagruimte en logistiek centrum in één. Toch wordt bij de aankoop en inrichting van bestelwagens vaak nog te weinig aandacht besteed aan veiligheid en ergonomie. Volgens Alain Haelewyck van Imbema kunnen relatief eenvoudige maatregelen veel risico’s voorkomen en zich bovendien snel terugverdienen.

Voor bedrijven in bouw, installatie en service is de bestelwagen een essentieel onderdeel van de dagelijkse operatie. Het voertuig vervoert niet alleen materialen en gereedschap, maar fungeert vaak ook als mobiele werkplaats en opslagruimte. Monteurs, installateurs en servicetechnici brengen vaak een groot deel van hun werkdag in en rond het voertuig door. Toch wordt bij de aanschaf van een bestelwagen volgens Alain Haelewyck nog te weinig gekeken naar het praktische gebruik op de werkvloer. “Bij de aankoop kijken bedrijven meestal eerst naar prijs, laadvolume en motorisatie,” zegt hij. “Dat zijn uiteraard belangrijke factoren, maar minstens zo belangrijk is de vraag hoe veilig en efficiënt het voertuig dagelijks gebruikt kan worden.”

Ongevallen gebeuren vaak naast de weg

Wanneer het over veiligheid gaat, denken veel mensen in eerste instantie aan verkeerssituaties. In de praktijk gebeuren echter veel incidenten rond de bestelwagen zelf. “Veel ongelukken ontstaan wanneer medewerkers materiaal laden en lossen of in en uit de laadruimte stappen,” legt Haelewyck uit. “Een gladde opstap, een onhandige beweging of een slecht georganiseerde laadruimte kan al snel tot een valpartij leiden.” Hoewel dergelijke incidenten op het eerste gezicht klein lijken, kunnen ze grote gevolgen hebben. Een blessure kan leiden tot langdurig ziekteverzuim, met alle gevolgen van dien voor de planning en continuïteit van het werk. Daarom loont het volgens Haelewyck om al bij de inrichting van een bestelwagen aandacht te besteden aan ergonomie en veiligheid. “Relatief eenvoudige oplossingen kunnen een groot verschil maken, bijvoorbeeld een stabiele opstap of een doordachte indeling van de laadruimte.”

Materialen veilig vervoeren

Een ander belangrijk aandachtspunt is het correct vastzetten van lading. Gereedschap, machines of bouwmaterialen die los in de laadruimte liggen, kunnen tijdens het rijden verschuiven. “Bij een noodstop of een botsing kunnen zware objecten enorme krachten ontwikkelen,” zegt Haelewyck. “Wat eerst een gereedschapskist was, kan dan letterlijk een projectiel worden.” Bevestigingssystemen, spanbanden of railsystemen helpen om materialen veilig te transporteren. Daarnaast zorgt een overzichtelijke inrichting ervoor dat gereedschap een vaste plek krijgt. “Dat is niet alleen veiliger, maar ook efficiënter,” zegt Haelewyck. “Medewerkers verliezen minder tijd met zoeken en kunnen sneller aan het werk.”

Ventilatie in de laadruimte

Een aspect dat volgens Haelewyck vaak over het hoofd wordt gezien, is ventilatie. In bestelwagens worden regelmatig producten vervoerd die dampen kunnen afgeven, zoals verf, lijm, oplosmiddelen of brandstoffen. “In een afgesloten laadruimte kunnen die dampen zich ophopen,” legt hij uit. “Wanneer de scheidingswand tussen laadruimte en cabine niet volledig luchtdicht is, kunnen ze zelfs in de cabine terechtkomen.” Ventilatiesystemen kunnen helpen om lucht te laten circuleren en dampen af te voeren. Volgens Haelewyck zijn er tegenwoordig ook innovatieve ventilatiesystemen beschikbaar die eenvoudiger te installeren zijn dan traditionele oplossingen. “Er bestaan bijvoorbeeld systemen die zonder bodemdoorvoer werken,” zegt hij. “Daardoor zijn ze ook geschikt voor elektrische bestelwagens, waar je natuurlijk niet zomaar in de bodem wilt ingrijpen. Systemen zoals Easy Aero maken ventilatie mogelijk zonder dat er aanpassingen aan de voertuigvloer nodig zijn.” Voor bedrijven die regelmatig chemische producten of andere dampvormende materialen vervoeren, kan een goede ventilatie volgens hem een belangrijke bijdrage leveren aan de veiligheid en het comfort van de bestuurder.

Eerst het werkproces, dan de wagen

Volgens Haelewyck maken veel bedrijven nog steeds dezelfde fout: eerst wordt een bestelwagen gekocht en pas daarna wordt nagedacht over de inrichting. “Eigenlijk zou het omgekeerd moeten zijn,” zegt hij. “Je moet eerst kijken naar het werkproces. Hoe gebruiken medewerkers de wagen? Welke materialen nemen ze mee? Hoe vaak openen ze de laadruimte?” De antwoorden op die vragen bepalen hoe een voertuig het best wordt ingericht. De behoeften van een koerier verschillen immers sterk van die van een installateur of servicetechnicus. Bedrijven die vooraf goed nadenken over hun workflow, kunnen hun bestelwagen veel efficiënter en veiliger inzetten.

Toenemende aandacht voor beveiliging

Naast ergonomie en veiligheid speelt ook beveiliging een steeds grotere rol. Diefstal uit bestelwagens is een bekend probleem in veel Europese landen. “Bij veel vakmensen ligt hun volledige gereedschap in de bus,” zegt Haelewyck. “Wanneer dat gestolen wordt, kan het werk de volgende dag simpelweg niet doorgaan.” De schade gaat vaak verder dan alleen het gestolen materiaal. Werkzaamheden kunnen stilvallen en geplande opdrachten moeten worden uitgesteld. Daarom kiezen steeds meer bedrijven voor extra sloten en aanvullende beveiligingsmaatregelen op de bestelwagen.

Veiligheid als totaalconcept

Volgens Haelewyck groeit het besef dat een bestelwagen eigenlijk een volwaardige werkplek is. “Werknemers brengen een groot deel van hun werkdag in en rond de bestelwagen door,” zegt hij. “Net zoals in een werkplaats moet ook daar aandacht zijn voor veiligheid, ergonomie en organisatie.” Bedrijven hoeven die puzzel volgens hem niet alleen te leggen. Leveranciers zoals Imbema bieden een breed gamma aan producten die gericht zijn op het verbeteren van de veiligheid, beveiliging en efficiëntie van bestelwagens: van ventilatie en bevestigingssystemen tot beveiligingsoplossingen en ergonomische hulpmiddelen. “Het gaat uiteindelijk om het totaalplaatje,” besluit Haelewyck. “Wanneer je veiligheid, organisatie en gebruiksgemak samen bekijkt, wordt de bestelwagen niet alleen veiliger, maar ook productiever.” En dat maakt volgens hem het verschil: “Een veilige bestelwagen is niet alleen beter voor de mensen die ermee werken, maar ook voor het bedrijf zelf. Uiteindelijk betaalt die investering zich altijd terug.”